Gebruik van LSD aan te raden

Sinds kort ben ik vrijwilliger bij een zorgorganisatie in de buurt. Ik heb mijn vrijwillige inzet nog niet daadwerkelijk getoond, maar was wel aanwezig bij een workshop 'tijd voor levensvragen'. Een onderwerp waar ik al wat van wist, vanwege mijn MENS-tijdperk, maar dit keer ging het meer om in de praktijk brengen van de theorie. In de zorg- en welzijnssector spreken ze van 'er-zijn', 'levensvragen' en 'zingeving'. Blijkbaar een 'hot item' voor ouderen en een tendens van de laatste jaren. Terugkijken op je leven, er een boek over schrijven, ervaringen delen en met elkaar in gesprek gaan. Of tenminste...

Wat is een levensvraag? Tja, dat kan van alles zijn en wordt nooit als zodanig benoemd in een gesprek. Niet zo van: 'Ik ga nu eens even een levensvraag stellen'. In groepjes moesten we vragen beantwoorden, zoals 'wat is het stoutste wat je ooit gedaan hebt?' en 'wat was de gelukkigste dag van je leven?' Grappig genoeg bleef de vraag 'was seks belangrijk voor je?' liggen. Niemand durfde het aan om hier antwoord op te geven, want stel je voor dat je volmondig 'ja' zou moeten zeggen. Ook grappig was het dat ik, in deze nogal keurige samenstelling van over het algemeen wat oudere dames, in ieder geval niet durfde te vertellen wat het stoutste was wat ik ooit heb gedaan. Ik heb de waarheid dus maar wat afgezwakt en dat was al heel stout. Ze moesten eens weten. Mijn conclusie is dat een gesprek over de vragen van het leven ook conditioneel bepaald is, en dan met name door een vertrouwensband en luisteraars zonder oordeel.

Maar eigenlijk is dat helemaal niet waar ik naartoe wilde. Ik hoorde namelijk ook over NIVEA. Nee, niet dat witte spul in zo'n blauw blikje, maar een acroniem met de betekenis 'niet invullen voor een ander'. Dat schijnt een goed ezelsbruggetje te zijn bij communicatie met anderen. Ik had mijn valkuil ontdekt en er is een ezelsbruggetje voor. Hoezee!! Niet alleen ik, maar ook anderen zag ik vol herkenning reageren op dit smeersel, want het is veelvoorkomend. Een beetje speuren wees uit dat er nog meer van dit soort acroniemen zijn:

  • ANNA: Altijd Navragen, Nooit Aannemen.
    Neem niet zomaar aan dat je begrijpt wat iemand bedoelt, maar vraag altijd even na of het klopt.

  • DIK: Denk In Kwaliteiten.
    Geef aandacht aan wat goed is gegaan, in plaats van focussen op wat fout ging.

  • KISS: Keep It Short and Simple.
    Een korte boodschap is duidelijker en meer effectief.

  • KLUTS: Kijken, Luisteren, (Uit)vragen, Toetsen, Samenvatten.
    Kijk en observeer eerst wat er is, luister dan naar de ander, stel vragen om het te verduidelijken. Toets vervolgens of wat je denkt ook klopt en vat het vervolgens samen.

  • LSD: Luisteren, Samenvatten en Doorvragen.
    Luister goed naar wat de ander zegt en vat het verhaal vervolgens kort samen. Laat de ander reageren op wat jij gezegd hebt. Vraag door als iets onduidelijk is.

  • OEN: Open, Eerlijk en Nieuwsgierig.
    Wees een oen.

  • OMA: Oordelen, Meningen en Adviezen.
    Oma mag niet meedoen, want een open houding naar de ander is beter.

Weer wat geleerd, dacht ik zo. En nu nog toepassen in de praktijk. Maar voor wat betreft die levensvragen: daar ben ik nog niet helemaal over uit. Naar mijn idee zijn dat gesprekstechnieken die je toepast bij iets wat niet echt een gesprek is, maar waar je meer de rol van gespreksleider hebt. Je zet je eigen verwachtingen en behoeften aan de kant om er op die manier voor iemand met een levensvraag te zijn. Je bent een oen, je laat je oma thuis, gebruikt tegelijkertijd LSD, probeert onder invloed de kluts niet kwijt te raken en vraagt maar raak en als dat allemaal niet helpt, ben je gewoon jezelf! Helder!

lsd